فقر نمادين در دوران فراصنعتي

کتاب فقر نمادين در دوران فراصنعتي ترجمه فارسي اثر برنارد استيگلر (Bernard Stiegler)، فيلسوف معاصر فرانسوي است که در آن تحليل فلسفي–اجتماعيِ وضعيت انسان در عصر فراصنعتي را با تکيه بر نظريه «فقر نمادين» ارائه مي‌دهد. استيگلر يکي از مهم‌ترين انديشمندان معاصر در فلسفه تکنولوژي و فرهنگ است و مفهوم «فقر نمادين» (symbolic misery) را به‌عنوان يکي از اصلي‌ترين نقدهايش نسبت به تأثير صنعت، رسانه‌ها و نظام کنترل اجتماعي بر آگاهي مطرح کرده است؛ به‌ويژه اينکه چگونه توليد و کنترل نمادها و معاني» بر انسان‌هاي امروز تأثير مي‌گذارد و موجب نوعي محروميت فرهنگي–ذهني مي‌شود که فراتر از فقر اقتصادي است.
در اين اثر، استيگلر استدلال مي‌کند که عصر فراصنعتي (يا هايپرا صنعتي) با گسترش تکنولوژي‌هاي اطلاعاتي و رسانه‌اي، فرهنگ و تجربه انساني را به شکلي تغيير داده که ارزش‌ها، معناها و آگاهي فردي تحت سلطه بازار و ابزارهاي کنترل قرار گرفته‌اند. او نشان مي‌دهد که اين وضعيت منجر به نوعي «فقر نمادين» مي‌شود—يعني کاهش توانايي انسان در شکل‌دادن به معانيِ خاص خود، تجربه هنري و اجتماعيِ عميق و مشارکت فعال در فرهنگ—چرا که ابزارهاي تکنولوژيک و اقتصادي نمادها را مصرفي، استاندارد و همگن مي‌کنند و اين، به نوبه خود، به بيگانه‌سازي، از دست رفتن فرديت معنايي و کاهش قدرت آگاهي انساني منجر مي‌شود.
استيگلر مي‌بيند که در چنين جامعه‌اي، انسان ديگر نمي‌تواند آزادانه معنا بسازد يا در توليد فرهنگي مشارکت کند، زيرا نمادها، عواطف و حتي تجربه‌هاي ذهني‌اش از طريق دستگاه‌هاي کنترل رسانه‌اي و اقتصادي هدايت و استاندارد مي‌شوند. او اين وضعيت را به‌نوعي محروميت نمادين و فرهنگيِ گسترده تعبير مي‌کند که افراد را از توانِ فردي و جمعي براي فهم، خلق و مشارکت در فرهنگ و ارتباط اجتماعي معنادار محروم مي‌سازد.