چهره خدا (سخنراني هاي گيفورد در سال 2010)

کتاب چهره خدا گردآوري سخنراني‌هاي راجر اسکروتن (Roger Scruton)، فيلسوف برجسته معاصر انگليسي، است که در سري سخنراني‌هاي گيفورد 2010 در دانشگاه سنت اندروز ايراد شده و در قالب کتاب منتشر شده است. اين سخنراني‌ها در اصل به موضوع الهيات طبيعي (Natural Theology) و پرسش از وجود، معنا و تجربه خدا در جهان مدرن مي‌پرداختند، و بعدها در قالب کتاب The Face of God منتشر شدند و اکنون به فارسي توسط نشر طرح نو منتشر شده‌اند.
اسکروتن در اين اثر تلاش مي‌کند در برابر ديدگاه‌هاي رايج سکولار و علميِ عصر جديد—که وجود خدا يا موضوعات مذهبي را به‌عنوان چيزي خارج از ميدان عقل يا تجربه انساني مطرح مي‌کنند—نشان دهد که پرسش از خدا نمي‌تواند صرفاً با ابزارهاي علمي پاسخ داده شود و مسائلي از قبيل آزادي، معناي اخلاقي، عدالت، زيبايي و تجربه بين‌فردي نيز در فهم ما از «چهره خدا» مؤثرند. او مي‌پرسد که اگر علم مدرن تنها جهان را به‌صورت مجموعه‌اي از «اشياء» مي‌بيند، پس مکان خدا در تجربه انساني کجاست و چه چيزي باعث مي‌شود اين تجربه همچنان براي بشر مهم و ضروري بماند.
يکي از محورهاي اصلي کتاب اين است که چهره انسان، رابطه من و تو، و تجربه بين‌فردي مي‌تواند نقطه‌اي براي فهم «چهره خدا» باشد، زيرا در اين مواجهه انساني است که ما آزادي، آگاهي و مسئوليت اخلاقي خود را تجربه مي‌کنيم—اموري که اسکروتن معتقد است نمي‌توانند صرفاً با رويکردهاي طبيعت‌گرا يا علمي توضيح داده شوند. او نشان مي‌دهد که وقتي «چهره» فرد ديگر را مي‌بينيم، با يک وجودِ متعالي در ارتباط قرار مي‌گيريم که هم تجربه انساني را توضيح مي‌دهد و هم امکانِ پرسش از خدا را باز مي‌گذارد.
کتاب شامل بخش‌هايي است که به تحليل موضوعاتي مانند «نقطه‌نظر از هيچ‌جا»، «نقطه‌نظر از جايي»، «من کجا هستم؟»، «چهره شخص»، «چهره زمين» و نهايتاً «چهره خدا» مي‌پردازد که هر کدام ابعاد متفاوتي از رابطه انسان با جهان، ديگري و امر متعالي را روشن مي‌کنند. اسکروتن در اين مسير نشان مي‌دهد چگونه تجربه انساني، هنر، آزادي و ارزش‌هاي اخلاقي مي‌توانند در کنار مفاهيم الهي جاي بگيرند و به بازانديشي درباره «وجودِ خدا» کمک کنند—بازانديشي که هم فلسفي است و هم ديني.