درباره ي پيچيدگي

کتاب درباره‌ي پيچيدگي نوشته نيل تايس با ترجمه محمدابراهيم محجوب، اثري است علمي – ميان‌رشته‌اي که يکي از بنيادي‌ترين مفاهيم معاصر يعني پيچيدگي را به‌گونه‌اي روشن، قابل‌فهم و تحليلي معرفي مي‌کند. نويسنده نشان مي‌دهد که پديده‌هاي پيچيده نه فقط در طبيعت، بلکه در شبکه‌هاي زيستي، رفتارهاي اجتماعي، اقتصاد، زبان، فناوري و حتي ذهن انسان قابل مشاهده‌اند و اين پديده‌ها از الگوهاي غيرخطي و تعامل‌هاي متعدد اجزا پديد مي‌آيند که نمي‌توان آن‌ها را فقط با روش‌هاي ساده تحليل خطي يا تقليل‌گرايانه فهم کرد. در اين ديدگاه، پيچيدگي به‌معناي رفتارهاي نوظهور و غيرقابل پيش‌بيني است که از تعامل اجزا در سطوح مختلف ظاهر مي‌شود و فهم آن نيازمند رويکردهاي جديد در فلسفه و علم است.
در اين کتاب تحليل مي‌شود که چگونه علوم پيچيدگي، برخلاف روش‌هاي سنتيِ خطي و مکانيکي، به تفکر شبکه‌اي، سيستم‌هاي خودسازمان‌ده، و دگرگوني‌هاي غيرخطي توجه مي‌کنند و نشان مي‌دهند که بسياري از پديده‌هاي طبيعي و انساني نمي‌توانند با اصول ساده توضيح داده شوند. به طور مثال، رفتار دسته‌جمعيِ حشرات، عملکرد شبکه‌هاي عصبي، و الگوهاي تکاملي همگي از قواعدي برخاسته‌اند که در نگاه سنتي قابل فروکاستن به قوانين سطح پايين نيستند؛ چون در تعامل و بازخورد ميان اجزا، خصوصياتِ نوظهور و قابل‌تعريفِ تازه شکل مي‌گيرد.